Ang mga iniiwan ng tubig: Mga piling tula (part 2) | Jason Tabinas

Tungkol sa Aklat

May mata sa mahahalagang detalye ang makatang Jason Tabinas. Tumutuon ang mga ito nang buong linaw sa mga bagay at karanasan sa daigdig ng nagdaralitang magbubukid, itinatanghal ng bisyon na tumatagos sa pinakapuso ng kaniyang paksa: ang pagsisikap malampasan ang mga hagupit ng bagyo sa harap pa ng hagupit ng inhustisyang panlipunan. Nagagawa ito nang utay-utay sa bawat taludtod, sa bawat tula na marahang sining at lumilikha ng mariing sa pilat sa kamalayan. Sa dulo, kaisa ng mambabasa ang makata para sa higit na pakikiisa danas ng kapuwang yumuyuko at sumasalunga sa pinagmumulan ng hangin at ng tubig. Salamat sa mga tula.

– Joey Baquiran, guro at manunulat

Pagdating ng ulan

Nakaantanda ang lahat: 

ang pagguhit ng nagmamadaling
langkay ng ibon sa langit,

ang hilera ng mga nakatarak
na balyan sa pinitak,

ang kabit-kabit na latag
ng mga nakadipang pilapil,

at ang mga musmos, isinasahod
ang magkabilang palad sa langit,

nang sa wakas, dumating ang unang
ulan sa dulo ng mahabang tag-init.

***

Sa mga unang patak, ang pag-aatubili.
Inaasahan ang agad na pagtigil.
Malalanghap lang ang alimuom.
Subalit sa tuloy-tuloy na pagbuhos,
ang pagtatakbo ng mga bata.

Tumatagos ang lamig sa balat, umaahon
ang ilang buwang init, agaran
ang paghalukipkip, ang panginginig
na madaling pinapawi sa pagtakbo-
takbo sa pakikipaghabulang-taga.

Tumitingkad ang pagkaluntian
ng mga bayabas, santol, at mangga.
Namumula ang mga tuyong dahon
sa pagkabasa. Umuugoy ang mga bunga
sa banayad na pagpihit ng hangin.
Nag-aagawan ang mga bata sa pagtapat
ng bumbunan sa bumubulwak
na tubig mula sa mga alulod.

Sa mga bintana’t pintuan, nakamasid
ang mga magulang. Umaahon
ang agam-agam sa pagdating ng ulan.
Naghihintay nang bungkalin
ang pinitak. Habang nauna na sa pag-ani
ng kaligayahan ang mga bata.

***

Ang kidlat, pinagpapapalo ng nagliliyab
na mga sanga ang mga sanga
ng palomaria’t akasya.

Nagdaraang trak ng palay sa uka-ukang daan
ang paggulong ng tunog ng kulog
sa bako-bakong ulap.

Naghahabulang mga paa ang ulan sa bubong.
Ang kuwadro ng bintana, iskrin
ng telebisyon na nabalian ng antena.
Tubig mula sa mga alulod (credit: Shutterstock)

Angelus

Ang pagtitig sa nakapakong mga palad at paa 
na maghapo’t magdamag binubuhat
ang bigat ng buong katawan.

Ang pagtitig sa mukhang balot ng hapdi’t
paghihirap, sa bibig na pilit ibinubuka,
sa nagsusumamong mga matang nakatingin paitaas.

Ang pagtitig sa eternal na pagtulo
ng dugo mula sa mga sugat sa ulo, noo,
mga palad, tagiliran, at mga paa.

Sa huli, ididiin ng mga daliri
ang sinapit ng nakapako
sa apat na sulok ng katawan.

Didiina’t sasariwain ang sariling mga sugat
sa hudyat ng kampana
pagpatak ng ala sais, araw-araw.
Mukhang balot ng hapdi’t
paghihirap (acrylic on canvas: Nitoy Peñera)

Mula sa aking mga kamay

ang pagbabanyuhay ng palayan. 

Mula sa latag ng mga tuyong dahon at uhay,
pinaglalawa ang pinitak, binubungkal,
at sinusuyod hanggang magputik.

Mula sa putik, ang unti-unting pagluluntian
pagtubo ng inihasik na mga binhi.

Mula sa luntian, ang pagsasaginto pagbuntis
ng mga tulyapis mula sa abono’t patubig.

Mula sa ginto, magbabalik sa pagkahubad
ang lupa dahil sa aking mga kamay.

Ang biyaya ng lupa malugod kong inaalay
sa inyong hapag mula sa aking mga kamay.
Ang biyaya ng lupa mula sa aking mga kamay (watercolor: Dar Buan Encinas)

Ang larawan sa header ay mula sa Barok and Takya blogpost “Best Filipino Childhood Memories.”

Tungkol sa awtor

Awtor si JASON TABINAS ng Ang mga iniiwan ng tubig (Ateneo University Press, 2020) at Ilang segundo ng pag-asa at pagkabigo (Aklat Ulagad, 2023). Lumabas ang marami pa niyang tula at kuwento sa High Chair, Likhaan, Philippines Free Press, atbp.

Kinilala ang kanyang mga tula sa Gawad Bienvenido Lumbera (2023, 2022), Madrigal Gonzalez Best First Book Award (2022), Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2017), Maningning Miclat Poetry Award (2013), at Loyola Schools Award for the Arts in Creative Writing (2008). Naging bahagi siya ng iba’t ibang writing workshops kabilang na ang 16th Iligan (2009), 13th Ateneo Heights (2007), 2nd Juliana Arejola-Fajardo (2005), at 5th Iyas (2005).

One comment

Leave a Reply